Deze newsletter is er om jou, en de mensen om je heen: in je bedrijf of thuis, eraan te herinneren dat JIJzelf verantwoordelijk bent voor die YAY!

Iedere week breng ik jou een stukje van mij, om jou dichterbij jouw YAY te brengen.

👉 Je mist de clue van die serie, omdat je net je bestie een voice note stuurde.
👉 Je kind roept (of gilt) iets, maar jij zat net “snel even” je mail te checken.
👉 Je zit in een restaurant, vader en moeder scrollen, kids bingen YouTube.
👉 Of kijk eens in de trein of bij de bushalte: rijen mensen gebogen over dat kleine schermpje.

Als we dit beeld 40 jaar geleden hadden geschetst, had iedereen ons voor gek verklaard: “Dat gaan we nóóit doen.” En toch doen we het. Allemaal. En ironisch genoeg: ondanks al die 'verbinding' via schermen voelen we ons eenzamer dan ooit. Waar begin jaren 2000 nog zo’n 15% van de volwassenen aangaf zich eenzaam te voelen, ligt dat nu op bijna 30%. Bij jongeren is de stijging nog scherper: van rond de 25–30% naar in sommige studies zelfs 50%. WTF zijn we aan het doen? 

Waarom ons brein hapt naar dat scherm 🧠

Elke melding, elk nieuw berichtje, elke rode stip in de hoek van een app… geeft je brein een mini-shot dopamine. In de oertijd was dat letterlijk een kwestie van overleven: je moest meteen reageren op geritsel in de bosjes (gevaar) of op het zien van voedsel (overleven). Dopamine kwam vrij zodra je brein iets nieuws of relevants opmerkte. Dat activeerde het beloningssysteem in je hersenen dat een kortstondig gevoel van beloning of plezier aanzet, waardoor je geneigd bent het gedrag te herhalen. Zo leerde je oerbrein: dit helpt me te overleven. Vandaag triggert diezelfde mechaniek ons bij een ping, like of notificatie. Het alarmsysteem dat ooit bescherming bood, wordt nu gekaapt door apps en algoritmes die inspelen op ons verlangen naar beloning (en dit te blijven herhalen). Daarom bestel je “nog even snel” dat boek, check je LinkedIn reacties of kijk je of die klant je voorstel al gezien heeft. Dopamine, dopamine, dopamine.... 

Waarom het soms wél lukt 🚫

In een sollicitatiegesprek of belangrijke meeting kun je probleemloos een uur je telefoon negeren. In de sauna, de kerk is telefoongebruik niet toegestaan, of bij ontbreken van "bereik" tijdens een vlucht o.i.d., dus lukt het je ineens wél. Steeds meer restaurants experimenteren met telefoonvrije zones, sommige zelfs met speciale kluisjes. In bioscopen zijn er zalen waar telefoons worden ingeleverd, festivals werken met 'no phone'-bandjes, en zelfs sommige hotels bieden volledig schermvrije weekenden aan — bijvoorbeeld een hotelkamer met een digitale schakelaar om je kamer ‘uit’ te zetten of een Detox Concierge.

Blijkbaar kunnen we dus zonder — zolang de context ons helpt. Maar eerlijk: hoe bizar is het dat we pas nee zeggen tegen dat ding als een bioscoop, restaurant of hotel ons ertoe dwingt? Iets wat we zélf zouden kunnen kiezen.  Iedereen wéét dat ze minder zouden moeten scrollen. Dit komt ook weer uit op de nieuwsbrief van vorige week: wie wil jij zijn? Als leidinggevende, collega, ouder, partner, vriend(in), (klein)zoon/dochter? En wat voor telefoongebruik past daarbij? Die keuze en verantwoordelijkheid liggen altijd bij jou. En nee, zo belangrijk ben je niet: ook jij kunt onbereikbaar zijn (behalve natuurlijk artsen en vergelijkbare beroepen, die écht dienst hebben om mensenlevens te redden). 

Wakker worden!

Dus even: WTF doe jij op je telefoon?
Je kijkt een kattenfilmpje terwijl je partner naast je zit. Je scrolt door werkmails terwijl je kind je iets wil vertellen. Je brein denkt dat je slim bezig bent, maar intussen raak je versnipperd in wat psychologen time confetti noemen: allemaal kleine korte taakjes, waardoor je focus en energie in duizend stukjes uit elkaar vallen. Resultaat: vermoeid, overprikkeld, falend op alle vlakken en niks echt af. En ja dan voel je wellicht als een loser, maar heel eerlijk: zo gedraag je je ook. Want dit doe je zelf. Geen excuus. Geen ander. Jij.

Op de werkvloer hetzelfde verhaal: je concentratie is weg, je mist de helft in meetings en tijdens de pauze zit je naast collega’s te scrollen in plaats van écht contact te maken. Je verliest focus, verbinding én prestaties. En allemaal door je eigen keuze om telkens dat scherm te pakken. Reken eens door: 5 minuten per uur = 1 uur per dag = 7 uur per week. Een werkdag. Weg. Door jou. Waar gaat die tijd eigenlijk heen?

Opdracht

Waar zeg jij vaak: “Ik heb geen tijd voor”?
➡️ sporten
➡️ écht praten met je partner
➡️ dat ene boek lezen
➡️ je strategie uitwerken
➡️ gewoon even niks

Pak je telefoon erbij, check je schermtijd, en bepaal: waar ga jij één uur per dag terugpakken? Kies iets waar je wél blij van wordt en test dit een week. Evalueer dagelijks. Zie wat het je brengt.

*Tip: gooi bijvoorbeeld die Instagram‑app (of andere scroll app) eraf. Zet een vergrendeling van max 10 minuten per dag op je apps. Helpt enorm voor je bewustwording — en geloof me, je mist echt niks 😉. Of nog beter, leg je telefoon eens een avond in een la en kijk wat er gebeurt…

Dit is geen rocket science. Het is kiezen: voor aandacht, voor verbinding, voor wie jij wilt zijn. Dat mini‑computertje in je hand is handig en krachtig, maar laat je niet gebruiken — gebruik het zelf. Beheers je, kies bewust, en bewijs dat jij de baas bent, niet je scherm.

YAY it’s Tuesday! 🚀

Meer van dit? Volg mij op Instagram | Linked-in of neem een kijkje op de website.