YAY | Newsletter #61

Hoe gaat je brein nu écht op vakantie: dat had je "echt" even nodig, toch?

Deze newsletter is er om jou, en de mensen om je heen: in je bedrijf of thuis, eraan te herinneren dat JIJzelf verantwoordelijk bent voor die YAY!
Iedere week breng ik jou een stukje van mij, om jou dichterbij jouw YAY te brengen.

🎭 Je stond vorige week nog in een fout carnavalskostuum met een biertje te hossen.
🎿 Of je suisde van de piste met rode wangen en nul bereik.
🌞 Of je zat in de zon op het strand zandkastelen te bouwen.
🏡 Of je was gewoon even 'vrij' thuis… maar wél zonder agenda, laptop dicht, even uit je normale ritme.

Waarom hebben we eigenlijk vakantie "nodig"? Ons brein is geen lopende band. Het heeft variatie en afstand nodig om scherp en creatief te blijven. Een andere omgeving doorbreekt patronen, verlaagt stress en geeft ruimte voor nieuwe verbindingen. Dat zorgt voor perspectief, rust en frisse ideeën. De nuance: vakantie laad je niet vanzelf op. Hoe jij je ritme loslaat of bewaakt bepaalt of je terugkomt met helderheid of met een kater. De vraag is niet óf vakantie goed voor je is. De vraag is: hoe gebruik je die afwisseling zodat die doet wat het zou moeten doen: jou met een YAY laten starten ná die break?

 

🌍 Waarom je brein smult van verandering

Onderzoek laat zien dat nieuwe ervaringen ons welbevinden versterken. Neurologisch activeren nieuwe omgevingen de hippocampus, het hersengebied dat betrokken is bij leren, geheugen en oriëntatie. Daardoor worden nieuwe ervaringen beter opgeslagen, kun je bestaande kennis flexibeler combineren en zie je sneller nieuwe verbanden en oplossingen.

Wanneer je mentaal afstand neemt van werk, word je zogeheten “default mode network” actiever: het netwerk dat betrokken is bij reflectie, zelfinzicht en het leggen van nieuwe verbindingen. Juist in die ogenschijnlijke rust ontstaan dus de frisse ideeën. Daarom krijg je onder de douche op je vakantieadres ineens dat ene idee waar je al weken op zat te broeden. Afstand creëert letterlijk nieuw perspectief.

Afwisseling triggert dopamine, niet als ‘gelukshormoon’ maar als motivatiesignaal. Dopamine helpt je brein om nieuwsgierig te blijven, nieuwe prikkels te verkennen en verbanden te leggen. Korte, gezonde pieken door nieuwe ervaringen kunnen je focus en creativiteit vergroten. En laten we eerlijk zijn: op vakantie ben je vaak meer buiten. Meer daglicht, meer beweging, meer natuur. Dat verlaagt je cortisolniveau, ondersteunt je slaap-waakritme en vergroot je mentale helderheid.

 

Hoe lang moet je weg? En hoe diep moet je loslaten?

Wetenschappelijk zien we dat de grootste herstelwinst vaak al binnen 4–8 dagen optreedt. Korter kan ook, mits de “psychologische afstand” groot genoeg is. Belangrijker dan duur is de kwaliteit van de afwisseling:

  • Andere fysieke omgeving

  • Minder prestatiedruk

  • Meer autonomie

  • Activiteiten die energie geven in plaats van kosten

Maar hier zit de nuance. Volledig je ritme loslaten (slecht slapen, nul beweging, overmatig eten/drinken) ondermijnt juist je herstel. Je circadiaans ritme raakt ontregeld. Je energiebalans daalt. Je komt niet opgeladen, maar uitgeput terug.

Opladen gebeurt niet in totale chaos. Het gebeurt in ontspannen structuur. Een ritme vasthouden tijdens je break (slaap, beweging, licht, hydratatie) zorgt dat je systeem herstelt in plaats van ontspoort. Dus hoe laad je nu echt op?

 

⚠️ De valkuil: ontspanning of verdoving?

Hier wordt het interessant. Er is een verschil tussen opladen en ontsnappen. Opladen geeft helderheid. Ontsnappen geeft tijdelijke demping. Drie flessen wijn per avond, geen sport, alleen maar ijsjes en ander ‘ongezond genieten’, volledig offline uit irritatie richting werk — dat voelt misschien als vrijheid. Maar vaak is het vermijding. Kom je terug met de gedachte: “Ik wil eigenlijk weer weg”, dan was je waarschijnlijk niet aan het opladen maar aan het verstoppen. Creativiteit groeit in rust, niet in overprikkeling of verdoving. Dat laatste werkt uiteindelijk tegen je: chronische overprikkeling (bijv. suikers, alcohol of hele week scrollen op je strandbedje) houdt je dopaminesysteem continu ‘aan’, waardoor je tolerantie opbouwt en je basisniveau daalt. Het gevolg is simpel: minder focus, minder motivatie en minder plezier in gewone activiteiten. Dus dan wil je na die vakantie "eigenlijk nog een weekje weg".

Dat is slachtofferschap. “Boehoe, mijn vakantie is weer voorbij.” Jij koos zelf de duur en hoe je die dagen invulde. Natuurlijk is het heerlijk: meer tijd met je gezin, meer buitenlucht, minder druk. Alleen… als de terugkeer zó zwaar voelt, zegt dat misschien iets over hoe je normale ritme is ingericht. Een break is geen ontsnapping, het is jouw strategische resetmoment. Jij bepaalt hoe je terugkomt: met frisse energie of met uitstelgedrag. 

 

✍️ Opdracht

Pak 10 minuten: óf nu je nog weg bent, óf op je eerste werkdag.

🔹 Ben je nog op vakantie?

  1. Wat geeft me hier écht energie (activiteit, ritme, omgeving)?

  2. Wat hiervan kan ik thuis bewust blijven doen (mini‑versie)?

  3. Wat laat ik hier achter, omdat het eigenlijk verdoving is?

🔹 Ben je al terug?

  1. Wat werkte tijdens mijn break dat ik nu mis?

  2. Welke 2 gewoontes plan ik deze week concreet in (slaap, sport, reflectie, pauzes)?

  3. Wat doe ik anders dan vóór mijn vakantie, zodat dit geen herhaling wordt?

Vakantie is geen pauzeknop maar een reset.

En die begint met bewust kiezen hoe jij oplaadt, zodat je met een YAY na je break start 😉

YAY it’s Tuesday! 🚀

Ik had denk ik zelf deze vakantie 4 dagen nodig om ècht te landen. Ik hield te strak vast aan mijn ritme: toch nog 3 uurtjes werken, calls doen, sporten iedere dag; ik zette zelfs een wekker. Natuurlijk weet ik dat ritme behouden goed is voor je vakantie, maar ik zat er de eerste dagen enorm onrustig bij. Ja, ik kreeg de dag voor mijn vakantie te horen dat 2 opdrachten, waarvan 1 al bevestigd was en de andere een echt goed “voelde” beiden niet doorgingen. Onderdeel van het spel. Hoort erbij. Misschien zorgde dit ervoor dat ik doorging, omdat “chillen” niet goed voelde. Al had ik wel echt deze vakantie “nodig” omdat ik – volgens omgeving al te lang “aansta”. Ja ik voelde onrust, maar telefoon/laptop wegleggen voelde ook nog niet goed. Na 4 dagen had ik mijn agenda gevuld, 2 trainingen uitgewerkt en een nieuwsbrief geschreven. Daar kwam dan toch een voldaan gevoel of - was het de rust door verandering (die je “nodig” hebt)? Ik denk een combinatie. Vroeger had ik de annuleringen wellicht verstopt, met extra cocktails en fuck it!  Echter was ik dan zeker minder YAY thuisgekomen, zoals je vandaag gelezen hebt. Nu voelde ik bij thuiskomst, dat ik echt anders terugkwam dan ik vertrok. Rustiger, energieker en met heel veel zin in de nieuwe week. Dus dat is exact hoe de vakantie hoort te zijn, en die 4 dagen die je schijnbaar toch even nodig hebt – voor die YAY. Met ritme èn genieten, vooral van deze drie! #yayitstuesday

Meer van dit? Volg mij op Instagram | Linked-in of neem een kijkje op de website.